35.9 C
شهر مقدس قم
۲۵ مرداد ۱۴۰۱
ورود / عضویت ویژه نامه کرونا / مراکز درمانی قم / اخبار رسمی کرونا
En | Ar
گزارش خبری

ایمنی یا زیبایی؛ ساختمان‌هایی که هر لحظه در معرض خطری بزرگ قرار دارند

سالیان زیادی است که الزامات ویژه‌ای در ساخت و ساز و نگهداری ساختمان‌ها گذاشته شده و بر ضرورت حفظ ایمنی ساختمان‌ها تاکید شده اما امروز ساختمان‌های بسیاری در شهر وجود دارد که به دلیل نداشتن ایمنی لازم در معرض خطر جدی قرار دارند.

به گزارش شهرنیوز، در قرن اخیر، با رشد جمعیت در دنیا، تحولات عمده ای در ساخت ساختمان‌ها پدیدآمده که این تغییرات خطرات هنگام کار برای کارگران و زندگی را برای مردم به اوج خود رسانده است. هرچند احتمال وقوع حوادث را به طور کلی نمی‌توان از بین برد، اما با رعایت نکات ایمنی و محافظتی می‌توان آن را به حداقل ممکن رساند. ایمنی ساختمان در واقع به منظور فراهم آوردن یک سری امکانات در ساختمان است که علاوه بر تأمین امنیت و داشتن شرایط بهداشتی، ایجاد میل و رغبت به کار را نیز در کارگران ایجاد کند. البته این تمام ماجرا نیست؛ ساخت یک ساختمان ایمن و قانونی که جان افراد ساکن در آن را به خطر نیندازد، مهم‌ترین تعریف برای ایمنی ساختمان است.

در کشور ما صنعت ساخت و ساز از لحاظ بررسی وضعیت ایمنی، متاسفانه ضعیف عمل کرده است. اگر سری به پایتخت بزنیم متوجه می‌شویم که برج‌های تهران نیز چندان اوضاع ایمنی مساعدی ندارند. تمام برج‌های مسکونی و غیر مسکونی موجود در تهران قریب به هزار سازه است که عمدتاً در شمال و غرب شهر واقع شده‌ و تقریباً تمام آن‌ها به لحاظ ریسک آتش‌سوزی و احتمال موفقیت عملیات امداد و نجات فاقد حداقل یکی از شرایط استاندارد هستند. بیشترین خطر متوجه، برج‌های غیرقابل نفوذ که حدود ۳۰ درصد و برج‌های فاقد هویت شهری که بیش از ۲۰ درصد سازه‌های بلند را دربرگرفته‌اند، است.

در حال حاضر مجموعه ای از استانداردها وجود دارد، که طبق آن می‌توان به میزان ایمنی ساختمان تا حدودی دست یافت. در واقع ایمنی ساختمان‌ها به سه دسته کم خطر، پر خطر و میان خطر تقسیم می‌شود. بررسی وضعیت ایمنی ساختمان‌ها بر اساس استاندار جهانی بوده و طبق آن، ساختمان‌های پرخطر هرساله، کم خطر ۱۰ سال یکبار و میان خطر سه سال یکبار بایستی مورد بررسی ایمنی قرارگیرند.

زلزله از جمله حوادث غیر مترقبه که کشور ما و جان میلیون‌ها هموطن را هرساله تهدید می‌کند، در نتیجه حفظ ایمنی و استحکام ساختمان‌ها در این خصوص از اهمیت بالایی برخوردار است. تکنیک‌های ساخت و ساز می‌تواند تأثیر زیادی بر میزان تلفات و مرگ و میر در اثر زلزله داشته‌باشد. همچنین یکی دیگر از حوادثی که ایمنی ساختمان‌ها را تهدید می‌کند آتش‌سوزی است. در دسترس بودن کپسول آتش‌نشانی، رفع مشکلات برقی ساختمان، نصب سیستم اعلام حریق می‌تواند در جلوگیری از پیش‌آمد این خطر ما را یاری رساند.

حال در میان ساختمان‌های شهرهای مختلف ایران، نگاهمان را به شهر مقدس قم می‌دوزیم؛ شهری که به دلیل بافت فرسوده، از آسیب ‌پذیرترین نقاط کشور است. مجموع کل مساحت شهر قم ۱۲ هزار و ۹۳۹ هکتار است که چهار هزار و ۸۰۹ هکتار از بافت این شهر فرسوده است که شامل بافت تاریخی، سکونت گاه‌های غیررسمی، بافت‌های ناکارآمد میانی و بافت‌هایی با پیشینه روستایی است. همچنین بیش از ۶۹۷ هزار و ۳۲۰ تن، یعنی حدود ۷۰ درصد جمعیت قم در بافت‌های ناکارآمد سکونت دارند که نیازمند بهسازی و بازسازی است.

در سال‌های اخیر شهر قم شاهد وقوع حوادث مختلفی بوده به طوری که از میان بیش از ۳۰ حادثه طبیعی در این شهر، حدود ۱۸ مورد آن، سیل، زلزله، طوفان و سرمازدگی بوده‌ که تا کنون خسارات زیادی وارد نکرده است. همچنین باید توجه کرد که قم بر روی کمربندی زلزله قرار دارد و ۱۱ گسل اصلی آن فعال است که اگرچه تاکنون برای شهر به طور جدی خطرساز نبود باید خطر آن برای مردم و مسئولان جدی گرفته شود.

مدیرکل مدیریت بحران قم سیل، زلزله و خشکسالی را عمده‌ترین حوادث طبیعی دانست و گفت: اداره کل راه و شهرسازی، نظام مهندسی و شهرداری اقدامات خوبی در زمینه مقاوم سازی ساختمان‌ها انجام داده‌اند و مردم نیز با رعایت مسائل ایمنی نقش اصلی را ایفا می‌کنند.

محسن اوروجی افزود: رعایت قوانین ساخت و ساز می‌تواند جامعه را در مقابل حوادث ایمن کند، لذا حدود ۵۰ درصد ساختمان‌های روستایی، از طریق بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مقاوم سازی شده و در شهر قم این روند با ارائه تسهیلات به متقاضیان جریان دارد.

وی بیان کرد: رعایت ساخت و ساز در حریم رودخانه‌ها، ایجاد سیل بندها در بالادست رودخانه قمرود، درختکاری و مالت پاشی برای پیشگیری از پدیده گرد و غبار، از جمله اقدامات انجام شده برای پیشگیری از حوادث است.

همچنین توجه بیش از اندازه به ظاهر و تزیینات ساختمان توسط خریداران و صاحبان ملک، می‌تواند از ایمنی ساختمان کم کند. نمای رومی، که در این سال‌‌ها در جای جای شهرها باب شده است، می‌تواند جان ساکنان را در هنگام زمین لرزه به خطر بیندازد.

رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان شهر قم در این خصوص تصریح کرد: با توجه به حجم سازه‌ای که نمای رومی بر ساختمان تحمیل می‌کند، ایمنی ساختمان در هنگام زلزله به خطر می‌افتد.

امین مقومی بیان کرد: مواردی از جمله اتصال دیوارها و اجزایی که سازه ای نیستند با ستون‌ها در ساختمان بسیار مهم است و رعایت نکردن مسائل ایمنی می‌تواند آسیب‌زا باشد.

مقومی با تاکید بر اینکه شهروندان بیشتر به ایمنی ساختمان توجه کنند تا ظاهر و تزیینات آن، افزود: با وجود تلاش‌های صورت گرفته برای فرهنگ‌سازی، همچنان از اجرای کامل مقررات ملی ساختمان فاصله داریم و باید در حوره انرژی اقداماتی صورت گیرد.

وی اذعان کرد: فناوری جدیدی که ایمنی ساختمان هارا در برابر زلزله افزایش می‌دهد وارد شهر قم شده ولی استقبال کم است و پذیرش آن با کندی پیش می‌رود.

همچنین رییس شورای اسلامی شهر قم در خصوص افزایش نماهای رومی در سطح شهر، بیان کرد: امروز شاید نماهای رومی در خود کشورهایی که ابداع کننده آن بودند به این شکل رواج ندارد و درشان شهر مذهبی قم نیست که ساختمان‌هایی با چنین نمایی داشته باشد.

عبدالله جلالی افزود: شهروندان، کارشناسان و مهندسین همه باید دست به دست هم دهند تا اتفاق تلخی که بخاطر گسترش نمای رومی در سطح شهر قم رخ داده برطرف شود.

رییس اداره معماری و طراحی شهری اداره کل راه و شهرسازی قم با اشاره به عدم سازگاری نمای رومی با هویت ایرانی و اسلامی شهر قم گفت: در ۱۰ سال پیش به علت حجم زیاد مهاجرت و نبود سبک‌های متناسب با فضای دینی قم، ساخت و سازهای غیر اصولی آشفتگی‌هایی در نمای ساختمان‌ها پدیدآورده‌است.

محمدرضا ندوشن افزود: نمای رومی به لحاظ دید کارشناسی رد شده است. استفاده از سنگ در اقلیم قم به صورت یکپارچه و به میزان زیاد، مشکلاتی ایجاد می‌کند و هزینه‌های مصرف انرژی را بالا می‌برد.

وی در ادامه بیان کرد: این نما به لحاظ سازه ای نیز مشکل دارد چرا که بخاطر حجم زیاد سنگی که در آن به کار می‌رود، وزن زیادی را روی سازه ساختمان تحمیل و درهنگام وقوع زلزله، سنگ‌های به کار رفته ایمنی ساختمان را تهدید می‌کند.

ندوشن بیان کرد: باتوجه به اینکه قم پایتخت مذهبی ایران است و هویت اسلامی و شیعی محکم دارد، نمای رومی به عنوان الگوی غربی با حساسیت بیشتری پیگیری می‌شود.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری قم طی سال‌های اخیر بارها از وضعیت ایمنی ساختمان‌های شهر خصوصا ساختمان‌های تجاری مرکز شهر ابراز نگرانی کرده و گفته است: سازمان در حد توان خود اقدامات آموزشی و بازدیدهای ایمنی را از ساختمان‌های حساس داشته اما رفع خطر احتمالی این ساختمان‌ها نیازمند عزمی ویژه‌ خصوصا از سوی مالکین است تا ضرورت‌ها و الزامات ایمنی را در آنها تامین کنند.

عباس جعفری با بیان اینکه قم جزو پنج شهر بلندمرتبه کشور است، اظهار کرد: طی سالیان اخیر رشد بلند مرتبه‌سازی در قم جهش فوق‌العاده زیادی داشته که به همین دلیل نیاز است تا تجهیزات سازمان آتش‌نشانی نیز بیشتر شود و در این راستا اقدامات لازم انجام شده است.

وی ادامه داد: ساختمان‌های بلندمرتبه باید ضوابط ایمنی را رعایت کنند و در مقابل حوادث و به ویژه حریق، تجهیزات لازم برای دفاع و مقابله اولیه را قبل از حضور آتش‌نشانان داشته باشند.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری قم با اشاره به آموزش مردم در خصوص مسائل ایمنی و پیشگیری از حوادث، تصریح کرد: نیروهای سازمان خصوصا در واحد پیشگیری و آموزش اقدامات گسترده‌ای برای آموزش مردم انجام دادند که نتیجه آن کاهش حوادث حریق بوده است.

جعفری با بیان اینکه در برخی موارد همچون حوادث ساختمانی شاهد افزایش عملیات‌ها بوده‌ایم، گفت: با توجه به افزایش روند ساخت و ساز ساختمان‌های بلندمرتبه حوادث سقوط آسانسور افزایش پیدا کرده است.

تقریبا همین یک ماه قبل بود که آتش‌سوزی مجتمع مسکونی سحر جان برخی از شهروندان قمی را به خطر انداخت و چند تن نیز جان خود را از دست دادند و به گفته مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی، نبود امکانات کافی ایمنی و اطفای حریق خطر را با اینکه حضور به موقع نیروهای آتش‌نشانی در محل داشته‌اند، برای ساکنین بیشتر کرده و اتفاقی افتاده که نباید…

درست است که ساخت اصولی ساختمان‌ها از جمله مهم‌ترین وظایف مهندسین و کارشناسان مربوطه است، چرا که حفظ جان و مال شهروندان به رعایت قوانین و وجدان کاری آن‌ها مربوط است. اما نباید از یاد برد ساکنین و شهروندان خود نیز سهم عظیمی در ایجاد امنیت خود و دیگران دارند. استفاده از الزامات و رعایت نکات ایمنی در مواجهه با بحران و قبل از آن از وظایف شهروندان در حفظ جان و مال خود و دیگران است.