36 C
شهر مقدس قم
۲۸ مرداد ۱۴۰۱
ورود / عضویت ویژه نامه کرونا / مراکز درمانی قم / اخبار رسمی کرونا
En | Ar
گزارش خبری

همراهی با پاکبانان شهر، در قالب پویش‌های اثرگذار مردمی

پاکبانان، نیروهای ارزشمندی در صیانت از محیط‌های شهری، پاکیزگی و زیبایی شهر هستند، افرادی که علاوه بر حفظ تمیزی و بهداشت معابر، خیابان‌ها و کوچه‌ها، حضورشان در هر ساعت از شبانه‌روز به نوعی احساس امنیت و آرامش برای شهروندان و عابران به همراه دارد، نیروهایی که در سرما،گرما،سختی و دشواری‌های مستمر با کمترین توقع و دستمزد به خدمت می‌پردازند.

پاکبانان همواره در مناسبت‌های مختلف و یا حتی روزهای تعطیل با توجه به افزایش تردد مردم، به مراتب درگیر امور و دغدغه‌های بیشتری در رفت و روب می‌شوند، به ویژه در شهری مانند قم که با مناسبت‌های فراوانی در طول سال میزبان زائران میلیونی از اقصی نقاط ایران است، سختی و دشواری بیشتری فراروی پاکبانان شهر قرار دارد.

هر چند در یک نگاه ساده و معمولی، پاکبانی نیز مانند سایر مشاغل، وظایفی را برای پاکبانان در تمیزی و پاکی شهر تعریف می‌کند که نباید از آن کوتاهی کنند، اما در نگاهی انسانی و اخلاقی می‌توان سختی‌ها و مشقت‌های این شغل را کاهش داد و به همراهی این نیروهای ارزشمند، به صیانت از شهر پرداخت و فرهنگ شهروندی را به سمت پاک نگاه داشتن شهر همچون یک خانه وسیع و دوست‌داشتنی، پیش برد.

در چند سال اخیر و در برخی از ایام، پویش‌هایی در حمایت و همراهی پاکبانان تشکیل شده است به ویژه در اعیاد و یا آئین‌های سوگواری که هجم بالایی از ظروف یک بار مصرف، سطح شهر را می‌پوشاند، برخی از پویش‌های خودخوش مردمی، پاکبانان را برای برداشتن این زباله‌ها از روی زمین یاری می‌کردند و تصاویری زیبا از نوع‌دوستی، همدلی و احساس تعهد در شهروندان شکل می‌گرفت و همراهی با پاکبانان شهر، در قالب پویش‌های اثرگذار مردمی،چهره شهر را متحول می‌کرد.

در هیچ برهه‌ای نمی‌توان، اثربخشی و تاثیر پویش‌ها را به عنوان سرمایه‌های اجتماعی ارزشمند نادیده گرفت، پویش‌ها قادرند،هدفی را تعریف، مسیری را مشخص و گروهی را هدایت کنند، با چنین ظرفیتی، می‌توان در مدیریت شهری نیز با تشکیل و ایجاد پویش‌های مردمی، اقدامات اثربخشی را به ثمر نشاند و اهداف خرد و کلانی را به سرانجام رساند.

پاکبانان، همواره نیروهای آماده‌ای در سطح شهر هستند که با رفت و روب، نظافت و جمع آوری پسماندهای جمع شده در خیابان‌ها، شهرمان را به محیطی زیبا و سالم تبدیل می‌کنند، خوشبختانه با فرهنگ‌سازی های انجام شده در برخی از مناسبت‌های دینی، بسیاری از جوانان از دل تکیه‌ها، مساجد، هیات‌ها و حسینه‌ها نیز به همراهی پاکبانان می‌پردازند تا سهمی کوچک در زیبایی و تمیزی شهر داشته باشند.

برخی از پویش‌ها و کمپین‌های اجتماعی در سطح کشور به نام «پس از این» نقش موثری در کاهش زباله و ظروف یک بار مصرف در سطح خیابان ها داشتند و فرصت‌های خوبی را در مشارکت، همدلی و همراهی مردم با پاکبانان و مدیریت شهری رقم زدند.

در واقع بسیاری از تشکل‌های مردمی همگام با پویش‌های اجتماعی، مشارکتی بی‌نظیر در تمیزی شهر از خود نشان دادند که می‌تواند نقش تشکل‌های مردم نهاد را در رویدادهای اجتماعی و جریان سازی به خوبی نشان دهد.

البته نمی‌توان اقدامات فرهنگی مدیریت شهری را در جهت دهی شهروندان به سمت تشکیل پویش‌های اجتماعی و مردمی نادیده گرفت، شاید در این مسیر،تشکیل پویش “هر یک از شهروندان یک پاکبان هستند” نیز می‌تواند ضریب مشارکت مردم در هر سن، موقعیت و شرایطی را در پاکیزه نگاه داشتن محیط شهری افزایش دهد.

فرهنگ‌سازی در جهت حفظ محیط زیست و نریختن زباله و پسماند در خیابان‌ها و معابر،کاری مهم و راهبردی در حمایت از پاکبانان است، شهروندان اگر از هزینه‌های سنگین اقتصادی و تبعات اجتماعی در ریختن زباله در سطح شهر آگاه باشند، یک گام مهم در ایجاد تحول در مدیریت شهری اتفاق افتاده است، به همین دلیل باید به سمت و سوی فرهنگ سازی و ارتقای سطح آگاهی شهروندان حرکت کنیم و از ابزاری قدرتمند همچون رسانه، غافل نباشیم.

فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی یک ظرفیت بسیار مهم در تشکیل و هدایت پویش‌های مردمی اند و می‌توان از این طریق در پاکسازی و جمع آوری زباله در سطح خیابان و همراهی با پاکبانان موفق بود، به ویژه اگر بتوان آموزش‌ها و فرهنگ سازی را در سنین پایین‌تر آغاز و تشکیل پویش‌ها را به سمت قشر جوان و نوجوان هدایت کرد، نتایج مطلوب‌تری در مدیریت شهری به دست می‌آید.

نباید تشکیل پویش‌ها در حد یک شعار و آرمان باقی بماند بلکه باید بستر را برای ظهور و بروز فعالیت‌ و اهداف پویش‌ها فراهم کرد و با برنامه‌ریزی راهبردی به حمایت از پویش‌ها پرداخت تا خود حامیانی ارزشمند در عرصه باقی بمانند و شهری زیبا و پاک داشته باشیم.

پویش‌ها، یک گنجینه با ارزش و مدیریت شده مردمی هستند که در تصمیم‌سازی ها و سیاستگذاری‌ها، نقش مهمی بر عهده دارند، در بسیاری ازکشورهای پیشرفته، بهای زیادی به تشکیل پویش‌های خودجوش مردمی می‌دهند و آن را سرچشمه تحول و تغییرات بی‌شماری در بدنه جامعه می‌دانند و این پویش‌ها نیز با جریانی هدف‌مند به فرهنگ‌سازی می‌پردازند و موجب کاهش بسیاری از هزینه‌ها و حتی آسیب‌ها می‌شوند.

پویش، ها نشان‌دهنده وحدت رویه و همسویی مردم جامعه هستند و چه سرمایه‌ای ارزشمندتر از وحدت و هم‌راهی مردم می‌تواند تحول‌آفرین باشد، هر چند جرقه‌های اولیه در تشکیل پویش نیز باید به عنوان یک مطالبه مهم در میان جامعه وجود داشته باشد و شهروندانی بی‌تفاوت و خودمحور نداشته باشیم.

در بسیاری از پویش‌ها با خرد جمعی، قدرت و توان بی‌نظیری در بطن جامعه، مواجه هستیم که می‌توان آن را سرمایه‌ای مهم در فرهنگ‌سازی برشمرد و اهداف کلان را ساماندهی کرد.

اگر مدیریت شهری بتواند به اهمیت و جایگاه مهم پویش‌ها پی ببرد و بر روی تشکیل آن، هدفگذاری و حتی سرمایه‌گذاری کند، خیلی زود آثار و نتایج آن را در تحولات ایجاد شده در سطح شهر می‌بیند، در این مسیر در بسیاری از سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های راهبردی می‌توان پویش‌هایی را در حمایت از مدیریت پسماند، جلوگیری از دورریختن مواد بازیافتی، حفظ اموال عمومی در سطح شهر، حمایت از پاکبانان، آبادانی شهر با شهروندی آگاه، کاهش ترافیک، روزهایی بدون خودرو، شهری پاک و ده‌ها موضوع مهم شهری و …تشکیل داد.

پویش‌ها می‌توانند چشم‌اندازی وسیع در مدیریت کلان شهری ایجاد کنند و حتی با جریان‌سازی، شهر را بهتر از گذشته بسازند و مطالبات آن‌ها، شهر را به سمت توزیع متوازن خدمات، عدالت شهری و یکپارچگی در مدیریت شهری و ارتقای وضعیت اجتماعی پیش ببرد، همان گونه که بسیاری از پویش‌های اثرگذار در سطح جهان به مرور در فرهنگ‌سازی به گونه‌ای پیش رفتند که به عنوان برندهای جهانی شناخته می‌شوند و حتی فراتر از مرزها به اثربخشی می‌پردازند.

قم، به عنوان شهری که پایتخت فرهنگ و مهد دیانت شناخته می‌شود، در بسیاری از عرصه‌ها می تواند الگو باشد و الگوسازی کند،شاید بتوان در نخستین گام، در حمایت از پاکبانان شهر، پویشی راه‌اندازی کرد و با ایده‌پردازی در تشکیل پویش و ترسیم اهداف آن، به الگوئی مناسب در سطح ملی و بین‌المللی تبدیل شد؛ فقط کافیست، از تاثیر معجزه‌آسای پویش‌ها غفلت نکنیم و بر ظرفیت‌های بالنده و اثرگذار مردمی،چشم نپوشیم.

پویش‌های مردمی،می‌تواند کمی‌ها و کاستی‌ها را جبران کند و با جریان‌سازی‌های مثبت شهر را به سمت استانداردهای جهانی در شهرسازی پیش ببرد و موجب آرامش و رفاه شهر و زیبایی روزافزون محیط شهری شود، این میزان پیشرفت و تحول در گروه آن است که مسئولان در این شهر، اهمیت و جایگاه و کارآمدی پویش‌ها را باور داشته باشند و برای تعهد و مسئولیت‌پذیری و دغدغه‌مندی شهروندان، بهای زیادی قائل باشند.

وقتی شهروندان را رکن اصلی و وارثان و زیست کنندگان شهر می‌دانیم، باید بتوان در اداره آگاهانه شهر نیز از حضور همین شهروندان در قالب پویش‌های مردمی استفاده کرد و در تحقق مدیریت منطقی و عاقلانه شهر از چنین ظرفیت پویا و اثربخشی بهره برد.

منبع: روزنامه خراسان