33.9 C
شهر مقدس قم
۲۷ مرداد ۱۴۰۱
ورود / عضویت ویژه نامه کرونا / مراکز درمانی قم / اخبار رسمی کرونا
En | Ar
گزارش خبری

رهنمود‌های مراجع و بزرگان دین، سرمایه‌ای اثرگذار در ارتقای فرهنگ شهروندی در قم است

از جمله اهداف و رویكردهای مهم در مدیریت شهری، ایجاد شهری آباد، زیبا و توسعه یافته است، در این میان از عناصر مهم و سازنده در تحقق این اهداف،سطح مشارکت و همراهی مردم است تا بتوان موانع را پشت سر نهاد و به نقطه مطلوبی در اداره شهر رسید.

از جمله اهداف و رویکردهای مهم در مدیریت شهری، ایجاد شهری آباد، زیبا و توسعه یافته است، در این میان از عناصر مهم و سازنده در تحقق این اهداف، سطح مشارکت و همراهی مردم است تا بتوان موانع را پشت سر نهاد و به نقطه مطلوبی در اداره شهر رسید.

البته در جهت جلب مشارکت و همراهی آحاد جامعه، نیازمند اعتمادسازی، جریان‌سازی و ارتقای فرهنگ شهروندی هستیم، در واقع باید به گونه‌ای به فرهنگ‌سازی پرداخت که شهروندان نیز، خود را در مدیریت شهر سهیم بدانند و مشارکتی اجتماعی در تحولات شهری داشته باشند.

مدیریت شهری در محیطی که شهروندان آن نسبت به رشد، توسعه و یا رفع دغدغه‌های مدیریت‌شهری، بی‌تفاوت باشند و شهر را از آن خود ندانند، قطعا با چالش‌ها و مشکلات بی‌شماری مواجه خواهد شد.

در این راستا مدیران شهری در جهت فرهنگ‌سازی و ارتقای فرهنگ شهروندی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های فرهنگی و اجتماعی هستند و باید به سراغ ظرفیت‎هایی بروند که بتواند اثرگذار و راهبردی باشد و نگرش‌ها و دیدگاه‌ها را نسبت به مشارکتی سازنده و ایده‌آل تغییر دهد.

رسانه‌ها از جمله ابزارهای مهمی برای فرهنگ‌سازی به شمار می‌روند، اما در کنار چنین ظرفیت مهمی، نیاز به یک جریان بسیار اثرگذار داریم که پایگاه اجتماعی بالنده‌ای برای شهروندان به شمار برود؛ در این مسیر، مرجعیت یکی از پایگاه‌های اجتماعی بسیار مهم در جریان‌سازی و فرهنگ‌سازی است.

منزلت اجتماعی و محبوبیت مرجعیت، علما و بزرگان دین خود، جریانی فرهنگ‌ساز است که می‌تواند معیارها و شاخص‌های مهمی را در جامعه تبیین کرده و مردم را نسبت به حقوق و وظایفی که دارند، آگاه سازد. نفوذ اجتماعی و فرهنگی برخی از مراجع در بین آحاد مردم، بسیاری از اقشار جامعه را برای پذیرش سخنان و رهنمودهای آنان، آماده می‌کند.

در واقع رهنمود‌های مراجع و بزرگان دین، سرمایه‌ای اثرگذار در ارتقای فرهنگ شهروندی است و می‌توان از توصیه‌های دلسوزانه مراجع و علما در مسیر بهبود و رفع موانع بهره گرفت و مردم را نسبت به رفع بسیاری از معضلاتی که در سطح شهر وجود دارد، آگاه کرد.

شهر مقدس قم خاستگاه انقلاب اسلامی و پایگاه مرجعیت است و از دیرباز، مردم این شهر، با تاثیرپذیری از نصایح و رهنمون‌های مرجعیت، در تحولات و جریان‌های مهم، مشارکتی جدی داشته‌اند، به ویژه اینکه علما و بزرگان دین، در جریان زندگی عامه مردم و مشکلاتی که جامعه درگیر آن است، قرار دارند و پیوندی ناگسستنی با بسیاری از اقشار و آحاد جامعه دارند و با دغدغه‌ها، بیگانه نیستند.

در این عرصه، مدیرانی که ارزش و بهای این ظرفیت مهم را بدانند و خود و شهروندان را بی‌نیاز از رهنمون‌های مراجع، بزرگان و علما تصور نکنند، موفقیت بیشتری در پیشبرد اهداف و مدیریت یکپارچه شهری دارند.

بسیاری از آموزه‌های دینی در ارتباط با زندگی اجتماعی و رعایت حقوق یکدیگر و توجه به محیط پیرامون است که اگر به خوبی تبیین شود، کمی‌ها، کاستی‌ها و نواقص زیادی در مدیریت شهری مرتفع می‌شود و شهری پویا و آباد شکل می‌گیرد.

پیامبران الهی و امامان معصوم، زندگی اجتماعی را مقوله‌ای بی‌ارتباط با آموزه‌های دینی نمی‌دانستند و در بسیاری از توصیه‌ها و تاکیدات، جامعه را مدیریت می‌کردند و امروز عالمان دین نیز به عنوان وارثان انبیاء و اولیای الهی، نقش مهمی در آگاهی شهروندان نسبت به حقوق و وظایف‌شان در قبال محیط زندگی و جامعه دارند.

توجه به حقوق و فرهنگ شهروندی، مقوله‌ای مهم و اساسی است که اگر به خوبی هدایت شود، موجب رشد و تعالی شهر خواهد بود و گرفتاری‌های مدیریت شهری در روند اداره شهر را می‌کاهد.

با توسعه شهرنشینی؛ شهر و شهروندان درگیر مسائل پیچیده‌ای می‌شوند که اگر چه راهکارهای قانونی و اتخاذ سیاست‌های مدیریتی می‌تواند بخش زیادی از مشکلات و دغدغه‌های شهری را کاهش دهد، اما تا زمانی که شهروندان به باوری منسجم در جهت مسئولیت‌پذیری و شناخت وظایف خود در قبال شهر، دست پیدا نکنند، مدیریت شهری راه به جایی نمی‌برد و نمی توان شهر را به رشد متوازن و متعادل رساند.

مشکلات مدیریتی فراروی شهرها، گاهی با توصیه‌ای مشفقانه از سوی مراجع و بزرگان دین، حل می‌شود، ضمن اینکه می‌توان در ارتقای سطح مشارکت مردمی و اعتمادسازی دو سویه میان مدیران شهری و شهروندان، به منابع پایدار در جهت اجرای طرح‌ها،پروژه‌ها و ارائه خدمات شهری دست یافت.

علما و مراجع می‌توانند با هدایت‌های خود، ضعف‌های موجود در مدیریت شهری را از میان برده و فرصت خوبی را در جهت همدلی و هم‌افزایی شهروندان ایجاد کنند، بی‌شک با ظرفیت‌سازی‌های مدیریت شهری در بهره گیری از رهنمودهای مراجع، می توان به سرمایه‌گذاری اجتماعی و فرهنگی مطلوبی در مدیریت قم پرداخت.

با توجه به اینکه عالمان دین، گاهی عاملی اصلی و تعیین کننده در پذیرش مساله‌ای در جامعه و یا نفی آن هستند، می‌توان با چنین ظرفیت مهمی،مردم را نسبت به قوانین شهری و لزوم پایبندی به آن آگاه کرد و یا مانع از بروز تخلفات در مدیریت شهری شد.

مدیران شهری، اعتبار و قدرت خود را از اعتماد شهروندان می‌گیرند و شهروندانی که تحت تاثیر قدرت نفوذ کلام برخی از شخصیت‌ها از جمله بزرگان دین و مراجع هستند، نقش بی‌بدیل و سازنده‌ای در پیشبرد اهداف دارند و می‌توانند موضع خود را نسبت به واکنش مراجع در خصوص مدیران کارآمد و یا کوتاهی‌هایی که در انجام مدیریت‌ها صورت می‌گیرد،نشان دهند.

ایجاد امنیت و عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه امکانات شهری از جمله خواسته‌های شهروندان است که مراجع و علما با نظارت های خود با توجه به جایگاهی که دارند، به صیانت از این حقوق شهروندان می‌پردازند و با تذکرات و توصیه‌ها، مدیران شهری را ملزم به رعایت مطالبات شهروندان می‌کنند، وقتی شهروندان نیز در جریان رفع کاستی‌ها و نواقص در مدیریت شهری قرار می گیرند و اثربخشی رهنمودهای عالمانه علما را به خوبی متوجه می شوند، پا به پای مسائل شهری، به مشارکت و همراهی می‌پردازند.

مسأله حقوق شهروندی از جمله مسائلی است که امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است،هر چند این مساه مهم، ریشه در دین اسلام و اندیشه بزرگان نیز دارد و در ابعاد مختلف،مورد تاکید قرار گرفته است.

وقتی مسئولان و مدیران شهری از توصیه‌ها و تذکرات علماء و مراجع در رفع ضعف‌ها و کاستی‌ها استقبال می‌کنند، این امر خود فرآیندی مهم در فرهنگ‌سازی میان شهروندان است تا در انجام وظایف خود، کوتاهی‌ها را کنار بگذارند و سهم مشارکت خود را ارتقا بخشند، همچنین وقتی پشتیبانی و حمایت بزرگان و مراجع را از اجرای پروژه ها و طرح‌ها و آبادانی شهر می‌بینند، همکاری و مشارکت خود را در تداوم این روند، افزایش می‌دهند و شهر و مدیران شهری را از آن خود می‌دانند.

شهر، محل سکونت وسیع، دائمی و متراکم شهروندانی است که در فضای کالبدی و جغرافیایی شهر سکنی دارند و روابط پیچیده فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در آن حاکم است و شهروندان دارای حقوق مدنی، اجتماعی و شهری هستند و در قبال حقوق شهروندی نیز تکالیفی را بر عهده دارند.

توجه به حقوق و تکالیف شهروندی در اسلام مورد تاکید است و از منظر آموزه‌های دینی، تنها مسلمان بودن، شرط برخورداری از حقوق شهروندی نیست و غیر مسلمانان نیز در شهر، دارای سهم و حقوق هستند و باید بر اساس قوانین الهی، فطری و اجتماعی به کرامت انسانی شهروندان احترام گذاشت و از حق حیات و زندگی آن‌ها صیانت کرد.

وقتی مراجع و علما با تیزبینی و درک صحیح از شرایط،حقوق شهروندی و وظایف مردم در قبال شهر و حاکمان در جهت اداره شهر را با الهام از آموزه‌های وحیانی، تبیین کنند،بسیاری از مشکلاتی که به دلیل بی احترامی به حقوق یکدیگر به وجود می آید، از میان خواهد رفت و شهر در بسیاری از مسائل مدیریتی، ترافیکی، عمرانی و خدماتی به سطح وسیعی از آرامش دست می یابد.

توجه به اصول اسلامی در شهرسازی، توسعه فراگیر در همه مناطق، گسترش مشارکت تنگاتنگ میان مردم و مسئولان، ایجاد اعتماد به عنوان بعد مهمی از فرهنگ مدنی، توجه به صداقت و درستکاری مدیران و کارکنان شهرداری و تعهد و وجدان کاری در قبال مردم، توجه به نیاز شهروندان، پاسخگوئی صحیح به آنان و رعایت مصالح همگانی طبق آموزه های قرآنی از جمله محورهای مهم توصیه‌های مراجع به مسئولان مدیریت شهری و شهروندان است.

همچنین تذکرات مهمی در مورد توجه به حقوق شهروندان محروم، تلاش مخلصانه برای آبادانی شهر، خدمت به زائران، الگوبرداری های دینی در روند ساخت و ساز و آبادانی، رعایت الگوی اسلامی و ایرانی در معماری ساختمانها، چاره اندیشی برای مشکلات ترافیکی، تقویت بعد جهانی قم، ارتقای فرهنگ دینی، اعتقادی و اخلاقی شهروندان با برنامه های فرهنگی از جمله دغدغه های علما در طول سالهای گذشته تاکنون بوده و هست و آن دسته از مدیران شهری توانسته اند موفقیت های خوبی به ثمر بنشانند که این دغدغه ها را مورد توجه قرار داده اند.

از طرفی اثربخشی خوبی با توجه به تذکرات و توصیه های بزرگان دین در میان شهروندان وجود دارد که باید به طور جدی بر روی آن سرمایه‌گذاری فرهنگی کرد، خوشبختانه در چند سال گذشته تعامل و همراهی میان مدیران شهری و شهروندان ارتقای خوبی داشته است و با توجه به تحولات گسترده شهر قم، نشان دهنده آن است که مدیران شهری در هیچ برهه‌ای خود را بی نیاز از توصیه ها و دلسوزی های مشفقانه علما و همراهی شهروندان نمی‌دانند.

منبع: روزنامه خراسان